Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

НАЗАРИЯИ АДАБИЁТ

«Мукаддиман адабиётшиносй» хамчун китоби таълиий барон факультетков забон ва адабиёти донишкадахон олии республика аввалин бор дар соли 1974 нашр шуда буд. Ин нашри дуюми ов аст, ки дар асоси маъхазҳои назарии солхои охир аз нав кор карда шуда, таслеҳ ва иловахо дидааст. Мувофики программаи нани тазлиий на предмет «Назарини адабиёт» ном гирифта, «Му каддиная адабиётшиносӣ» кисми якуми онро ташкил медихад. Зеро дар курсхон болони донишкадаҳо боз таълиин «Назарияи адабиёт» (кисми дуюмаш), «Назарнин танкиди адаби» ва «Нази шиноси давом меёбад.

ЎЗБЕКИСТОНДА БЮДЖЕТ СИЁСАТИ ЙЎНАЛИШЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Етакчи мамлакатларда бюджет сиёсатининг устувор йўналиши сифатида бюджет харажатларининг оптималлаштирилиши, манзиллилиги ва натижага эришилишига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шунингдек, бюджет риски категорияси, Ўзбекистон шароитида қўлланилмаган бўлсада, кўплаб давлатлар бюджет сиёсатининг ажралмас бўлаги ҳисобланади. Бюджет харажатларининг манзиллилигини таъминлаш орқали натижага йўналтирилган бюджетлаштириш амалиётини жорий этишга эришиш муҳим аҳамият касб этмоқда.

АВТОМАТИКА АСОСЛАРИ ВА ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ЖАРАЁНЛАРИНИ АВТОМАТЛАШТИРИШ

Ушбу маърузалар курсида автоматика фанининг келиб чиқиши, унинг қурилмаларини тузилиши, ишлаш принциплари ёритилган бўлиб, уларни дехқончилик, паррандачилик хамда чорвачилик сохаларида қўлланилиши ва айрим автоматлаштирилган жараёнларнинг тавсифлари ёритилган

Умумий геология

Мустақил Республикамизнинг келажакдаги тақдири, шубҳасиз, ҳар томонлама камол топган иқтидорли ёшларимизнинг билим савиясига, ҳаётнинг устувор йуналишларидаги фаоллигига боғлиқ. Эндиликда Президентимиз томонидан халқимизни нурли ва истиқболли йўлга бошкарадиган уддабурон, зукко ёшларни тарбиялашга ва етук мутахассислар тайёрлашга катта эътибор берилмоқда. Бу борада замонавий дарслик ва ўқув қўлланмаларни яратиш вазифаси устувор давлат дастури қилиб белгиланган. Ушбу «Умумий геология» дарслиги талабаларни геология фанини мукаммал ўрганишга, унинг тармоклари, вазифалари, мақсади ҳамда Ернинг ички ва ташқи қисмида содир бўладиган турли геодинамик жараёнлар ва ҳодисаларни, палеогеографик ўзгаришларни тушинишга ёрдам беради. Унда геология фанининг деярли барча соҳалари, вазифалари ва муаммолари ҳакида қисқача маълумотлар келтирилган. Асосий мақсад геологиянинг турли тармоқлари бўйича талабаларнинг билим олиши учун замин яратишдир.

ЎЗБЕКИСТОНДА БИЗНЕСНИ РИВОЖЛАНИШ ЖАРАЁНЛАРИНИ СТАТИСТИК ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ УСУЛЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

Жаҳонда бизнесни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилаётган шароитда, бизнес субъектларини янада ривожлантириш ва улар фаолиятини прогнозлаштиришнинг статистик ахборотлар таъминотини такомиллаштириш бўйича илмий изланишлар устувор даражада амалга оширилмоқда. Бу борада амалга оширилаётган тадқиқотлар таркибида бизнес муҳитини янада яхшилашга қаратилган мақсадли стратегияларни ишлаб чиқишнинг статистик ишонч интервали даражасини ошириш, статистик тадқиқотларда моделлаштиришнинг замонавий усулларини қўллаган ҳолда хулоса ва таклифларнинг асосланганлик даражасини ошириш, фаол бизнес лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва ўзаро манфаатли лойиҳаларни амалга оширишда ностандарт иқтисодий шароитлар учун ҳам бизнес тенденциялари ўзгаришини аниклашга қаратилган илмий-тадқиқотлар муҳим аҳамият касб этмоқда.

ADABIYOT NAZARIYASI

Atoqli adabiyotshunos olim, akademik Izzat Sulton o'zbek tilidagi - birinchi Adabiyot nazariyasi" darsligining muallifi. 1939- yilda nashr etilgan mazkur darslik uzoq yillar mobaynida nafaqat O'zbekistonda. balki O'rta Osiyodagi boshqa respublikalarda ham fanning shu sohasi bo'yicha birdan-bir o'quv qo'llanmasi bo'lib xizmat etgan. Qo'lingizdagi Adabiyot nazariyasi" darsligi olimning uzoq yillar davomida adabiyotshunos va yozuvchi sifatida olib borgan faoliyatining ma'lum ma'noda ijodiy samarasi, adabiy-nazariy yakunidir. Izzat Sulton ushbu darslikda adabiyotning ijtimoiy vazifalari va o'ziga xosligi, adabiy asar, adabiy turlar va janrlar, she'riy nutq, ijodiy metod va uslub singari nazariy masalalarni bugungi qarashlar asosida tushuntirish va talqin etishga alohida e'tibor bergan. U yoki bu masalaga oid nazariy fikrlarini jahon adabiyoti, shu jumladan, o'zbek adabiyoti materiallari asosida dalillagan. Darslik oliy o'quv yurtlarining filologiya fakultetlari, ijtimoiy- gumanitar yo'nalishdagi o'rta va maxsus o'quv yurtlarining talabalari uchun mo'ljallangan.

ЖАЛПЫ ФИЗИКА (МЕХАНИКА)

Біздің мемлекетіміз кӛп ҧлтты болғандығы ҥшін қазақ мектептеріде бар. Осы мектептерді бітірген оқушылардың кеңінен пайдаланулары ҥшін әдебиеттер ӛте аздығын есепке алған кҥйде бҧл оқулық жаратылды. Оқулықта оқу материалының тізбектілігі, кӛлемі, баяндалуы, теориялық жағынан тереңдігі ең алғашқы тҥсініктерді ҥйреніп бастаған талапкерлер ҥшін ӛте тҥсінікті етіп кӛрсетілген.

ЎЗБЕКИСТОНДА БИЛИМЛАР ИҚТИСОДИЁТИНИНГ КОНЦЕПТУАЛ АСОСЛАРИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ

Жаҳон амалиётида билимлар иқтисодиётини жорий қилган мамлакатларда юқори технологиялашган тиббиёт, робототехника, сунъий интеллект, замонавий рақамли алоқа, нанотехнологиялар, микрочиплар, электротранспорт воситалари сингари йўналишларда илмий тадқиқот ишлари амалга оширилмоқда. Бу эса, ўз навбатида, илм-фан ва ишлаб чиқаришнинг узвийлиги, инновацион соҳада эса юкори самарадорликни кўрсатмоқда. Бироқ, жаҳонда ҳозирги кунгача билимлар иқтисодиётига ёндашувнинг хилма хиллиги, уни жорий этиш механизмининг турлича даражада бўлганлиги ва ушбу масала бўйича аниқ йўналишлар ишлаб чиқилмаганлиги билан боғлиқ муҳим масалалар ўз ечимини топмаган.

YULDUZLAR TO’DALARI FIZIKASI

Hozirgi kunda yulduz to`dalarini o`rganishning yangi davri boshlandi deb xisobga olish mumkin unga bir nechta sabablarni keltirib o`tamiz. Gap shundaki, o`tgan asrning 90-yillarigacha asosan fotografik usul bilan yulduz to`dalari urganilgan. Fotografik usul bilan o`rganilganda olingan suratlar o`rtasidagi davr farqi 20 yil atrofida bo`lishi talab qilinar edi. Shunda biz yulduz to’dalaridagi xususiy harakatlarni to`g’rirog’i to`da a`zolarini aniqlay olar edik. Misol uchun to`dadagi o`zgaruvchan yulduzlarni o`rganish uchun odatda Fotoelektron kuchaytirgichlar (F.E.K) yordamida o`rganilgan. Demak biz yulduz to`dalaridagi o`zgaruvchan yulduzlarni panaramal o`rganish imkoniyatiga ega bo`lmaganmiz.

НАЗАРИЯИ АДАБИЕТ

Дар факульте Сеон филозорий мактабҳон оди дар катори боншиносов, фотаклопрививкой да азурналистов адабиётшиносонро низ ба мамой мерасонанд. Бо нияти тарбияи дурусту хаматарафан мутахассисони адабиёти баден фанҳов «Мадхали адабиётшиносӣ», «Шеършиноси», «Таърихи накди адаби» та лим дода мешаванд, ки бо назариёти адиби вобастания. Аз баски назарияв адабиёт дар системаи илмхои филологи мако ми намоёнеро ишғол менамояд ва бинобар он ки дониши мустаҳками назари нишони камолоти суханшинос ҳисоб ме ёбад, ин илм боре чув предмети алохидаи плани дар скиф- кон боло омухта мешавад.

ЎЗБЕКИСТОНДА БАРҚАРОР ИҚТИСОДИЙ ЎСИШ СИФАТИНИ ОШИРИШ ЙЎЛЛАРИ

Ҳозирда жаҳонда барқарор иқтисодий ўсишга эришишда бир катор муаммоларнинг илмий ечимини таъминлаш юзасидан мақсадли илмий изланишлар ташкил қилинган. Жумладан, ялпи ички маҳсулот ўсиши ва унинг омилларидан мақбул ҳамда окилона фойдаланиш, иш билан бандлик даражаси ва меҳнат унумдорлигини ошириш асосида иқтисодий ўсишнинг ижтимоий жиҳатларини ривожлантириш, унинг самарадорлигини ошириш, муносиб макроиқтисодий сиёсат дастакларини қўллаш оркали баркарор иқтисодий ўсиш сифатини оширишнинг услубий ёндашувларини такомиллаштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

ЁРУҒЛИКНИНГ КВАНТ ТАБИАТИ VI Боб

Биз юқорида ёруғликнинг модда билан ўзаро таъсири қонунларини ўргандик. Моддалар ёруғлик ютиши, сочиши, қутблаши билан бир қаторда баъзан ўзлари ҳам ёруғлик чиқариб нурланадилар. Моддаларнинг ёруғлик чиқариб нурланиши люминисценция деб юритилади. Нурланиш қандай энергия ва қандай сабабларга кўра амалга оширилишига қараб, у турлича номланади. Масалан, химиявий экзотермик реакция ҳисобига фосфор ёки ёғоч чириндиларининг нурланиши кимёвий люминисценция, тезлатилган зарядли заррача ёки электроннинг тўсиққа урилиб нурланиши катодолюминисценция, симоб буғи ёки сийраклаштирилган газларда ток ўтиши туфайли нурланиш электролюминисценция дейилади.

ЧЕТ ЭЛ АДАБИЁТИ ТАРИХИ

Рим империясида қуллар аёвсиз эксплуатация қилинар эди. Қуллар ишлаб чиқариш маҳсулотидан манфаатдор бўлмаганлиги сабабли, уларнинг меҳнати унумсиз эди. Йирик қулдорлар қул меҳнатига арзон ишчи кучи сифатида қарар эдилар. Бинобарин, арзон қул меҳнатини қўлга киритишга интилиш босқинчилик урушларини келтириб чиқарар, асир ва тутқунлар қуллар сафини тобора кенгайтирар эди. «Антик (қадимги) қуллик, — деб кўрсатади Ф. Энгельс, — ёшини яшаб бўлган эди. Йирик қишлоқ хўжалигида ҳам, шаҳар мануфактураларида ҳам қуллик қуллар сарф қилган меҳнатни қопларли даромад бермайдиган бўлиб қолган эди, қуллар ишлаб чиқарган маҳсулотларни сотиш бозори йўқ бўлиб кетган эди».

YARIMO’TKAZGICHLAR VA DIELEKTRIKLAR FIZIKASI

Mazkur o’quv qo’llanma Namangan davlat universiteti Fizika kafedrasi 5140200-fizika yo’nalishi talabalari uchun tanlov fani sifatida o’tiladigan yarimo’tkazgichlar va dielektriklar fizikasi fani bo’yicha ma’ruzalar asosida yozilgan. O’quv qollanma fizikaning yarimo’tkazgichlar va dielektriklar fizikasi, ularning tuzilishi, yarimo’tkazgichlar va dielektriklardagi fizik jarayonlarni, qonuniyatlarini o’rganishga bag’ishlangan. Qo’llanmada yarimo’tkazgichlar va dielektriklar to’g’risida umumiy tushunchalar, yarimo’tkazgichlar va dielektriklar elektr o’tkazuvchanlik mexanizmlari, yarimo’tkazgichlar va dielektriklarda kinetik xodisalar, tashqi elektr maydonda dielektriklarning qutblanishi va qutblanish mexanizmlari masalalari yoritilgan.

ЎЗБЕКИСТОНДА БАНК ИНФРАТУЗИЛМАСИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Бугунги кунда жаҳон амалиётида иқтисодиётнинг «рақамлашуви» шароитида Интернет ва ахборот коммуникацион технологиялар ҳаётнинг барча жабҳаларига кириб келиши натижасида банк тизимида ҳам рақамли технологиялардан фойдаланиш жадаллашиб кетди. Банк инфратузилмасининг ривожланиш даражаси йилдан-йилга ортиб, анъанавий кўринишдаги банклар ўрнини рақамли банклар, шунингдек, бир турдаги банк хизматлари ўрнини масофадан бошқарилувчи хизматлар ва рақамли банк хизматлари эгалламоқда. Жаҳон банк тизими рақамли банклар, мобиль банклар, необанклар, рақамли технологиялар, институтлараро банк маҳсулотларини етказиб беришни таъминловчи дастурий интерфейс иловалари билан боғлиқ ҳолда ривожланмоқда. Шу билан бирга, банк инфратузилмасини ракамли ва инновацион технологиялар ёрдамида ривожлантириш, банк хизматлари оммабоплигини ошириш борасида комплекс илмий тадқиқотлар олиб борилмоқда.

Яримўтказгичлар сирти физикаси

Ушбу ўқув қўлланма ярим ўтказгичли кристаллар сиртининг тузилиши улардаги физик ва кимёвий жараёнлар сиртий холатларнинг табиати уларга атроф муҳитнинг таъсири, сиртий ҳолатларнинг электрон асбоблар ишлашига таъсирлари ва уларни тадқиқлаш усулларини ўрганишига бағишланган