Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Sustainable Development Disciplines for Society

The Sustainable Development Goals Series is Springer Nature’s inaugural cross-imprint book series that addresses and supports the United Nations’ seventeen Sustainable Development Goals. The series fosters comprehensive research focused on these global targets and endeavours to address some of society’s greatest grand challenges.

Животноводство

В учебнике освещаются основные сведения по анатомии и физиологии сельско-хозяйственных животных, их разведению и кормлению, а также вопросы частного животноводства- скотоводства, свиноводства, птицеводства. Соответствующе внимание удалено промышленной технолигии производства продуктов животноводства, молочному делу и основам зоогигиены.

Новейшие тектонические движения и сейсмичность Западного Саяна и Западной Тувы

Работа представляет первую сводку по новейшей тектонике и сейсмичности территории, написанную на базе нового фактического материала, собранного авторами в течение многолетних исследований.

ONA TI LI D I D A K T I K A S I

Ushbu darslikda ona tili didaktikasining tamoyillari xususida fikr yuritiladi. Bundan tashqari, ona tili ta 'limi metodlari, ona tili ta ’limining o'ziga xos xususiyatlari, lingvistik mashq va ularning tiplari, ona tilidan dars tiplari, ta 'lim texnologiyasi, ta 'limni optimallashtirish, shuningdek, ona tilini ta ’lim etaloni vositasida loyihalash kabi masalalari о ‘z ifodasini topgan. Mazkur darslik talabalar, magistrant, aspirant va tadqiqotchilar uchun mo'ljallangan.

ONA TILI OʻQITISH METODIKASI

Ona tili metodikasi to’lig’icha XX asr mobaynida shakllanib, rivojlangan fandir. Maktab ona tili ta’limini o’z tarixiy o’zanida tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish, til ta’limining samaradorligini mo’ljallab tamoman yangi yo’l — ona tili o’qitish metodikasini asoslashni ko’zladik. Siz, hurmatli kitobxon, ona tili metodikasi fanini, uning tadqiqot predmeti, vazifalari, ta’limni tashkil etish shakllarini yaxshi bilasiz. Biz sizga ona tili metodikasi bilan yonma-yon, parallel o’rganiladigan ona tili o’qitish metodikasi fanini taklif qilyapmiz. Ona tili o’qitish metodikasi qator afzalliklari bilan ona tili metodikasidan farq qiladi. Bu tafovutlar quyidagilar:

O N A T IL I 0 ‘Q IT IS H M E T O D IK A S I

M azkur darslikda boshlang'ich sinf ona tili o ‘qitish metodikasi kursining m aqsad va vazifalari, bo‘limlari: savod o'rgatish metodikasi, sinfda va sinfdan tashqari o'qish metodikasi, fonetika, gragika, gram ­ matika, so‘z yasalishi, imlo o'qitish metodikasi; va o'quvchilam ing bog'lanishli nutqini o'stirish metodikasi ta ’lim oldiga qo'yilgan zam o­ naviy talablar asosida bayon qilingan. Shu bilan birga, ilmiy-nazariy m a’lum otlarni amaliyotga tatbiq etish usullari yoritib berilgan.

0 ‘ZBEK TILI 0 ‘QITISH METODIKASI

Ushbu kitob « 0 ‘zbek tili o‘q itish metodikasi» fanidan amaliy va laboratoriya m ashg‘ulotlarini jam lagan. U lar bo'lajak til va adabiyot o'qituvchilarini zamonaviy darsni tashkil etish va lining samaradorligini oshirishga oid bilim, ko‘nikma va malakalar tizimi bilan tanishtiradi. Ulam i amaliy faoliyatlarida qo'llashlari mumkin bo‘lgan andoza va nam unalar bilan qurollantiradi, ona tili ta ’limida qo'llanadigan metod, usul va shakllar tizimi bilan tanishtirib, ijodkorona ishlashga o ‘rgatadi. Kitob bo'lajak til va adabiyot o ‘qituvchilariga (Bakalavriatning « 0 ‘zbek tili va adabiyoti» yo‘nalishi) m o‘ljallangan. Shuningdek, undan umumiy o‘rta ta’lim maktablari, akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarining o‘qituvchilari ham foydalanishlari mumkin.

ADABIYOT 0 ‘QITISH METODIKASI

Mazkur «Adabiyot o'qitish metodikasi» o'quv qo'llanmasi amaldagi o'quv rejasi asosidagi o'quv dasturiga tayanib yara- tilgan. Unda adabiyot o'qitishning eng dolzarb muammolari bu- gungi kun talablari nuqtai nazaridan yoritib berilgan. Qo'llanma oliy o 'quv yurtlari o'zbek tili va adabiyoti fakultetlari talabalariga mo'ljallangan.

A D A B I Y O T 0 ‘ Q I T I S H M E T O D I K A S I

Mazkur «Adabiyot o'qitish metodikasi» o ‘quv qo'llanmasi amaldagi о ‘quv rejasi asosidagi о ‘quv dasturiga tayanib yara- tilgan. Unda adabiyot о ‘qitishning eng dolzarb muammolari bu- gungi кип talablari nuqtai nazaridan yoritib berilgan. Qo ‘llanma oliy о ‘quv yurtlari о ‘zbek tili va adabiyoti fakultetlari talabalariga mo ‘Ijallangan.

0 ‘ZBEK MUMTOZ ADABIYOTI TARIXI

Q o 'l l a n m a R e sp u b lik a oliy o 'q u v yurtlari о zbek lilologivasi fa k u ltc tla ri bakalavriat ixtisosligining 1 - 11 b osqic h talabalariga о zbek m u m t o z adabiyoli (arixi fanidan o ‘q u v - q o ‘llanm a sifalida m o ‘!;allangan. U n d a bakalavriat ixtisosligi о quv rejasida o 'z b c k m u m to z adabiyoli tarixi fanidan o'tilishi ко zd a tutilgan 166 soatlik m a ’rnza va am aliy m a shg'ulotla rga do i m a c u l a r haq id a fikr vuiitiladi. Qo'lingizdagi kitobda eng qadim gi aJabiy yodgorliklardan XVI asr o\iriga qadar bo 'lg an m u m to z adabiyot vakillari liaqidagi m a lu m o tlar q a m ra b olingan. M u a llifla r m u s t a q illik n in g m a ’n aviv m c ro sn i ta d q iq qilisti u c l u i n y a r a tg a n im koniyatlarini inobatga olgan h olda mavzulami milliy istiqlol mafkurasi tamovillari r u h id a yoritishga u rg 'u berishadi.

NAVOIYSHUNOSLIK

Mazkur darslik respublika oliy oquv yurtlari o'zbek filologiyasi va ozbek tili va adabiyotini o'qitishyo’nalishidagi talabalar uchun mo'ljallangan bolib, unda Alisher Navoiy hayoti va ijodi hamda asarlaripoetikasi bilan bog'liq engmuhim ma’lumotlar qamrab olingan, buyuk mutafakkir ijodiga doiryangicha talqinlar berilgan. Darslik navoiyshunoslikda qo'lga kiritilgan eng so'nggi yutuqlarni ozida aks ettirganligi bilan alohida ahamiyat kasb etadi.

O‘ZBEK MUMTOZ ADABIYOTI TARIXI

Мазкур қўлланма илк бор яратилган бўлиб, олий таълимнинг бакалавриат босқичи учун мўлжалланган. Қўлланма ўзбек мумтоз адабиётнинг энг қадимги давридан ХV асрнинг биринчи ярмигача бўлган даврини қамраб олади. Қўлланмада исломгача бўлган давр щзбек адабиётига алоҳида эътибор берилган. Шунингдек, Х1- ХV аср ўзбек адабиётининг янги қирралари, тарихий-адабий манбалар чуқур ёритилган.

NAVOIYSHUNOSLIK

Ushbu o‘quv qo‘llanma uch bo‘limdan iborat bo‘lib, dastlabki qism “Alisher Navoiy asarlari badiiyati” deb nomlanadi. Unda Alisher Navoiyning hayoti, ijodining spetsifikasi, lirik asarlari hamda dostonlari badiiyatiga doir ba’zi jihatlar tahlilga tortiladi. Qo‘llanmaning ikkinchi qismida shoirning “Xazoyinu-l-maoniy” kulliyotidagi 63 ta g‘azal, uchinchi qismida esa 63 ta qit’a mumtoz poetik ilmlar – ilmi aruz, ilmi qofiya, ilmi bade’ asosida tahlil qilinadi, ularga nasriy bayon va sharhlar beriladi. Foydalanuvchilar ushbu qo‘llanma mutolaasi natijasida quyidagi bilim va amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘ladilar: – Alisher Navoiyning fenomeni, shaxsiyati, tafakkur dahosi haqida ma’lumotlar oladilar; – Navoiyning komil inson ma’naviyati haqidagi qarashlarini ilmiy jihatdan asoslangan dalillar bilan chuqur o‘rganish va hayotga tatbiq etish usul va vositalari bilan tanishadilar; – badiiy ijod namunalarini o‘rganish orqali badiiy so‘z shukuhi, o‘zbek tilining keng imkoniyat- laridan foydalanish malakasi shakllanadi; – Navoiy asarlarining o‘zbek xalqi ma’naviyati shakllanishi va rivojiga ko‘rsatgan ta’siri haqida ma’lumot olish orqali milliy ma’naviyatimizning teran ildizlari haqida tasavvur hosil qiladilar; – Alisher Navoiyning badiiy olami tabiati va qonuniyatlarini tadqiq etish, asarlari mohiyatini teran anglash, xususan, g‘azal va qit’alarini to‘g‘ri tahlil va tadqiq etish ko‘nikmasini hosil qiladilar; – egallangan bilim va ko‘nikmalarni jamiyatda ezgu insoniy fazilatlarning barqaror bo‘lishiga yo‘naltirish malakasi hosil bo‘ladi.

MUSTAQILLIK DAVRI O‘ZBEK ADABIYOTIDA ALISHER NAVOIY OBRAZI

o‘zbek xalqining buyuk mutafakkiri, daho shoiri Alisher Navoiy siymosining mustaqillik davri o‘zbek adabiyotidagi badiiy talqini muammosi o‘rganilgan. Muallif mazkur ilmiy mavzu tadqiqida bir nechta dolzarb masalalar, jumladan, badiiy adabiyotda tarixiy shaxs tasvirining mezonlari, prototip va estetik ideal, Alisher Navoiy obrazining lirik, epik va dramatik turga xos talqinlari tadriji, tarixiy manbalar haqiqati, obrazga zamonaviy yondashuv kabi masalalar tahlil qilingan. Navoiy obrazining yangi davr o‘zbek adabiyotidagi talqinlarining o‘ziga xos jihatlariga e’tibor qaratilgan. Monografiyada mustaqillik davri adabiyoti Alisher Navoiy obrazini yaratish, uni badiiy ifodalashda erishilgan yutuqlar va yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar zarur darajada, ilmiy asosda ko‘rsatib berilgan. Yangi talqinlar kitobxonni mushohadaga chorlaydi. Ushbu monografiya mustaqillik davri navoiynomasining ilmiy-badiiy tadqiqi sifatida ahamiyatli bo‘lib, kitob ilmiy xodim, soha mutaxassislari, filologiya fakulteti talaba-magistrlari, hamda Alisher Navoiyning barcha muxlis, muhiblarining foydalanishlari uchun mo‘jallangan.

ИСТИҚЛОЛ ДАВРИ АДАБИЁТИ

Филология фанлари доктори, Ннзомий номидаги Тошкентдавлатпедагогика университетининг профессори Ҳакимжон Каримовшзнг ушбу дарслиги “Истиқлол даври адабиёти” курсн учун тузилган намунавий дастур асосида ёзилган. Унда истикдол даврида юзага келган шеърият, хикоя, қисса, роман ва драмалар, улар замирида ётган масала, муаммолар: истиқлол моҳияти, миллий ғоя ва мшший мафкура, модерн йўналишидаги лирика ва достонларнинг ўзга-а хос хусусиятлари, шунингдек, миллийлик ифодаси, миллий характер, фожийлик моҳияти, инсон табиати, маънавияти, руҳияти, янги тамойиллар, тарих ҳамда тарихий шахсларга муносабат юзасидан тадкиқ қилинган ва модерп рухидаги насрий асарларнинг ўзига хослиги очиб берилган. Дарслик олий ўқув юртларининг филолог талабапари - бакалавр, магистрлари, адабиёт ўқитувчилари ва адабиёт масалалари билан қизикувчилар учун мўлжалланган.

ТОШКЕНТ ШАХРИ

«Дунё шиддат билан узгариб, баркарорлик ва халкларнинг мустахкам ри- вожланишига рахна соладиган турли янги тахдид ва хавфлар пайдо булаётган бугунги кунда маънавият ва маърифатга, ахлокий тарбия, ёшларнинг билим олиш, камолга етишга интилишига эътибор каратиш хар качонгидан хам мухимдир. Айнан таълим ва маърифат башарият фаровонлигининг асосий омиллари- дан хисобланади, инсонларни эзгуликка даъват этади, саховатли, сабр-каноат- ли булишга ундайди. Бундай ёндашув - давр талабидир».