Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Ma`naviyat asoslari

<<Ma'naviyat asoslari» fanidan tayyorlangan ushbu qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim Vazirligi tomonidan tasdiqlangan <<Ma'naviyat asoslari dasturi»ga rioya qilingan holda yozilgan. Qo'llanmada ko'proq Sharq ma'naviyati va madaniy merosi, xususan, o'zbek xalqi mentalitetiga mos va xos jihatlar, yoshlarda yuksak ma'naviyat shakllanishining tarkibiy qismlari va rivojlanish qonuniyatlari yoritilgan. Qo'llanma Oliy o'quv yurti talabalari va keng o'quvchilar ommasi uchun mo'ljallangan.

Practical Network Automation

All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, without the prior written permission of the publisher, except in the case of brief quotations embedded in critical articles or reviews. Every effort has been made in the preparation of this book to ensure the accuracy of the information presented. However, the information contained in this book is sold without warranty, either express or implied. Neither the author, nor Packt Publishing, and its dealers and distributors will be held liable for any damages caused or alleged to be caused directly or indirectly by this book. Packt Publishing has endeavored to provide trademark information about all of the companies and products mentioned in this book by the appropriate use of capitals. However, Packt Publishing cannot guarantee the accuracy of this information

MADANIYaTShUNOSLIK ASOSLARI

Zamon talablariga har tomonlama javob beradigan yuqori malakali, barkamol avlodni tarbiyalab voyaga yetkazish mustaqillik yo‘lidan borayotgan jamiyatimizning eng oliy maqsadidir. Zero, barkamollikning yuksak mezoni insonning chinakam ma’naviyat va ma’rifat sohibi bo‘la olishi bilan belgilanadi. Respublikamiz taraqqiyotining hozirgi bosqichi jamiyat hayotining barcha sohalarida tub sifat o‘zgarishlarini amalga oshirishni taqozo etadi. Bu vazifani hal etish ko‘p jihatdan fuqarolarning madaniy-ma’rifiy faolligini tinmay oshirib borish va kamol toptirish bilan uzviy bog‘liqdir. Kishilarning yaratuvchanlik qobiliyatini, axloqiy fazilatlarini, ijodiy ko‘tarinkiligini, iste’dodlarini to‘la namoyon eta olish fazilati madaniy faoliyat asosida ro‘yobga chiqadi. Inson omili tushunchasi tarkibiga kiradigan bu fazilatlar jamiyatning ham, alohida shaxsning ham barkamolligini ta’minlashga xizmat qiladi. Bularsiz kishilarning ijtimoiy hayot va tarixiy jarayonda ongli, samarali ishtirok etishi, umuman, ma’naviy shakllanishi va kamol topishini tasavvur etib bo‘lmaydi. Darhaqiqat, «buyuk davlat, buyuk kelajagimizga erishish uchun c, ma’rifatli, ayni paytda, o‘zining o‘tmishi, ulug‘ qadriyatlari, millati bilan faxrlanadigan va kelajakka ishonadigan insonlarni tarbiyalashimiz kerak. Bunday insonni tarbiyalash esa ijtimoiy fanimizning muqaddas burchidir... Vatan tarixi va madaniyati, jug‘rofiyasi va iqtisodini, qadimiy urf-odatlarimizni har tomonlama o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega. Bog‘chalardan tortib oliy o‘quv yurtlarigacha bo‘lgan ta’lim-tarbiya tizimlarida mazkur fan va bilimlarni o‘qitishga muhim siyosiy vazifa sifatida qaralmog‘i lozim»1 .

MADANIYaTShUNOSLIK ASOSLARI

Zamon talablariga har tomonlama javob beradigan yuqori malakali, barkamol avlodni tarbiyalab voyaga yetkazish mustaqillik yo‘lidan borayotgan jamiyatimizning eng oliy maqsadidir. Zero, barkamollikning yuksak mezoni insonning chinakam ma’naviyat va ma’rifat sohibi bo‘la olishi bilan belgilanadi. Respublikamiz taraqqiyotining hozirgi bosqichi jamiyat hayotining barcha sohalarida tub sifat o‘zgarishlarini amalga oshirishni taqozo etadi. Bu vazifani hal etish ko‘p jihatdan fuqarolarning madaniy-ma’rifiy faolligini tinmay oshirib borish va kamol toptirish bilan uzviy bog‘liqdir. Kishilarning yaratuvchanlik qobiliyatini, axloqiy fazilatlarini, ijodiy ko‘tarinkiligini, iste’dodlarini to‘la namoyon eta olish fazilati madaniy faoliyat asosida ro‘yobga chiqadi. Inson omili tushunchasi tarkibiga kiradigan bu fazilatlar jamiyatning ham, alohida shaxsning ham barkamolligini ta’minlashga xizmat qiladi. Bularsiz kishilarning ijtimoiy hayot va tarixiy jarayonda ongli, samarali ishtirok etishi, umuman, ma’naviy shakllanishi va kamol topishini tasavvur etib bo‘lmaydi. Darhaqiqat, «buyuk davlat, buyuk kelajagimizga erishish uchun c, ma’rifatli, ayni paytda, o‘zining o‘tmishi, ulug‘ qadriyatlari, millati bilan faxrlanadigan va kelajakka ishonadigan insonlarni tarbiyalashimiz kerak. Bunday insonni tarbiyalash esa ijtimoiy fanimizning muqaddas burchidir... Vatan tarixi va madaniyati, jug‘rofiyasi va iqtisodini, qadimiy urf-odatlarimizni har tomonlama o‘rganish dolzarb ahamiyatga ega. Bog‘chalardan tortib oliy o‘quv yurtlarigacha bo‘lgan ta’lim-tarbiya tizimlarida mazkur fan va bilimlarni o‘qitishga muhim siyosiy vazifa sifatida qaralmog‘i lozim»1 .

Жанггоҳдан қатралар

Ҳар бир қалам соҳибининг ён дафтари бўлади. Курган-кечирган, эшитган қизиқ ва муҳим воқеаларни, баъзи таъсирли эсдаликларни ёзиб боради.Менда ҳам ана шундай хотира дафтарлари бор. Улар- дан бирини яқинда қўлимга олдим. Таниш саҳифаларни варақлар эканман, кўз олдимда 1941 йилнинг 22 июнь тонг отари намоён бўлди. Ениб, аланга ичида қолган уфқни, оташ селида қалқиган дарёни, мислиз жанггоҳга айланган қалъани кўргандай бўлдим.

Мирзо улуғбек ижоди ва унинг жахон цивилизациясида тутган ўрни

Тўпламда буюк аллома Мирзо Улугбек таваллудининг 600 йиллигига бағишланган илмий анжуман маърузаларининг тезислари чоп этилган. Тезисларда Мирзо Улугбек давридаги ижтимоий тафаккур ва табиий фанлар ривожи, маданий-маърифий ҳаёт, иқтисодиёт, ишлаб чиқариш ва солиқ тизими, бунёдкорлик (шаҳарсозлик ва меъморчилик). тиббиет. Ҳунармандчилик, пул тизими, темурийлар маънавияти ва улариннг умумжаҳон Мадавий тарақкиётига таъсири ҳамда улардан замонавий Ланиш муаммолари акс эттирилган.

Мирзо улуғбек даври мадрасалари рисола

Ўзбекистон Республикасининг мустақилликка эришганига ўн йил тўлмокда. Бу тарих олдида қисқа муддат бўлиб кўринсада, аммо моҳият жиҳатидан асрларга тенг мазмунга эга бўлган улуғ тарихий ҳодисадир. Ана шу ўн йил жараёнида жонажон Ватанимиз жаҳоний шуҳратга эга бўлиб қолмай, балки жаҳон ҳамжамиятидаги кўпгина мамлакатларга ибрат ва намуна ҳам була олди.

Манбашунослик курси бўйича лекциялар матни.

Укув режасига мувофик Ватан тарихи манбашунос - лиги фани дорилфунунларнинг тарих куллиётларида энг му- хим курслардан бири сифатида ўқитилади. Ушбу қўлланма энг қадимги замонлардан бошлаб то ХІХ вор охирларигача булган тарихга доир ёзма манбаларни ёритишга бағишлән- ran. Узбек тилида илк бор ёзилган қўлланма олий ўқув котларни тарих куллиётлари талабалари учун мулжалланган.

Гитлерга қарши фитна

Ҳозир ўша кундан бери бир неча йил ўтганига қарамай, Ғарбда, айниқса ГФР ва АҚШ сиёсий арбоблари орасида бу фитна ҳамда фитначиларга бўлган қизиқиш ҳамон камаймаётир. Улар бу вокеаларни сохталаштиришдан манфаатдорлар ва бунинг учун улар етарли даражада жиддий далилларга ҳам эга. Шунинг учун «20 июль воқеаси» ҳақидаги ҳақиқатни айтиш муҳимдир.

Археология фанига муқаддима.

Қадимги топилмалар ҳақидаги дастлабки тасаввурлар ва тушунчалар. Топилмалар сирининг айён бўла бориши. Археология помланишининг вужудга келиши ва дастлабки қадамлари. Ер ўз багрида нималарни сақлаб келиши сирларининг намоён бўлиш одимлари. Энг дастлабки қазишма ишлар. Платон. Геродот, Лукреций Кар ва улардинг археология ҳақидаги қарашлари Кадимкётга нисбатан Дастлабки муносабатлар, Черков диндорларининг фанга нисбатан муносабатлари. Она заминимиз аждодлар тарихи архивидир.

Археологик атамаларнинг қисқача русча- ўзбекча изоҳли луғати.

Ватанимиз тарихи унинг тараққиёти билан боғлиқ ва равишда шаклланган археологик атамаларни илмий асосда ўрганиш давр талабидир. Кўлланмада ана шу вазифа асосий мақсад қилиб олинган. Археология тарихнинг таркибий қисми бўлиб, тарих фани ҳал килиши лозим бўлган муаммоларни ёритишда фаол иштирок этади. Демак, тарих ва археология, археологлар ва тарихчилар деб ажратиш шартлидир, холос.

Кадимги Бактриянинг илк тарихи маньбалари

Ушбу услубий қўлланма Қадимги Бақтрия мамлакати таркибига кирган Жанубий Ўзбекистон, Жанубий Тожикистон ва Шимолий Афгонистон ўлкаларида кўҳна ўтмишимизнинг ибтидоий (тош асри) даври маданияти тарихини, бу музофотлар бундан қарийб бир миллион йиллар олдин ҳам одамзот макони булиб келганлиги ҳақида маълумот беради, шу билан бирга уларнинг ўз даврига мос маданият яратганлиги, бу маданият маҳаллий, туб негизда ривожланганлиги, шунингдек, бу борада аждодларимизнинг жаҳон цивилизациясига қўшган муносиб ҳиссаси ва ўрни ҳақидаги масалалар бой, ноёб манбалар асосида баён қилинади.

Зарафшон воҳаси аҳолисининг этник шаклланиши тарихидан.

Ушбу ўқув қўлланмасида бой археологик ва антропологик маълумотларга асосланиб, табиий ва гуманитар фан ютукла- ридан атрофлича фойдаланган ҳолда ҳар хил тарихий давр- ларда яшаган Зарафшон воҳаси аҳолисининг антропологик таркиби, шу жараёнда маҳаллий ва келгинди аҳолининг қан- чалик даражада иштирок этганлиги, кўчманчи чорвадор ва утрок дехконлар оммасининг ўзаро муносабати ҳамда таъси- ри аниқланган, шунингдек, ҳозирги Ўрта Осиё халқлари та- рихий такдирларининг муштараклиги баён этилган. Қўлланма Ўрта Осиё халқлари этногенези ва этник тарихи проблемалари билан шуғулланаётган мутахассислар, олий ўқув юртлари тарих факультетларининг аспирантлари, ил- мий ходимлари ва студентларига мўлжалланган.

Великий жовтень I революційний рух у болгари в 1923 роци

У цій праці на великому документальному матеріалі докладно висвітлюється питання про безпосередній вплив Великої Жовтневої соціа- лістичної революції в Росії на розгортання ре- волюційного руху в Болгари початку 20-х ро ків і, зокрема, його кульмінаційний пункт народне антифашистське 1923 року.

Қадимий ёдгорликлар қиссаси.

Девордаги дунё картасига бир назар солинг. Икки қитъага қанот ёйган биз- нинг бепоён мамлакатимиз ҳаммадан ол- дин кўзга ташланади. Улкан мамлакат Ер куррасининг олтидан бир қисмини ташкил этади унинг ери. Дунёнинг бу энг катта мамлакати бўлган бизнинг Ватани- миз чегарасини ҳуқуқсизлик, зулм, ўзбо- шимчалик, ишсизлик ҳатлаб ўтолмайди.

История мар ябалахи III и раббан саумы

В те самые годы, когда венецианские купцы Поло проделали свое замечательное путешествие в Китай, два монаха, по происхождению уйгуры, родившиеся в Китае, направились с востока в далекое странствие на запад.Если интереснейшие записки Марко Поло, как и двух католических миссионеров ХІІІ в. Рубрука и Плано Карпини, стали широко известными, неоднократно изда вались, переводились, а главное, использовались историками и географами, то «История мар Ябалахи III и раббан Саумы>> до настоящего времени очень редко привлекалась в качестве исторического источника.