Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

ТУРКИСТОНДА ЧОР МУСТАМЛАКА ТИЗИМИ

Ҳар қандай жамият ҳаётида оламшумул ўзгаришлар бўладики, улар боскичма боскич бир неча ўн йиллик- - лар, ҳатто асрлар давомида амалга ошиши мумкин. Шу боис тарихий ўтмиш сабоқларини ҳисобга олмасдан, мин- тақамизда яшаган халқларнинг тарихий тажрибасидаги ижобий ва салбий жиҳатларини чуқур илмий таҳлил килмасдан, бугунги кунда юртимизда кечаётган ислоҳот- ларнинг моҳияти ва аҳамиятини тўлиқ тушуниш ҳамда баҳолашнинг имкони бўлмайди. Мазкур рисола ушбу ишда Сизга кўмак ва дастак бўлса ажаб эмас.

Садриддин Айний

Отоқли ёзучи ва олим Садриддин Айний кенг совет китобхонлар оммасига манзур манзур бўлган ёзучидир. Со- циалистик Ватанимизнинг халқлари унинг асарларини севиб ўқийдилар. С. Айнийнинг Улуг Октябрь социалистик революцияси даври ва гражданлар уруши йиллари, тиклаш, социа- листик индустриялаш, урушгача бўлган бешйилликлар ва Улуг Ватан уруши, урушдан кейинги йилларда ярат- ган шер ва достонлари муҳим аҳамиятга эга. Унинг шу даврларда нашр қилинган бадиий, илмий-танқидий ва публицистик асарларида актуал масалалар акс этди- рилган.

А.П.Федченко (хаёти ва фаолияти )

Бирор сайёҳ ҳақида тўла-тўкис маълумотга эга бў- лиш ва унинг қандай шарт-шароитда йўл босганлигини ҳамда ишлаганлигини аниқ тасаввур қилишинг учун қанча китоб варақласанг ҳам озлик қилади. Бундай ҳолларда ҳужжатлар сақланаётган архивга мурожаат киласан, киши. Ана шу ҳужжатлар билан танишганинг- дан сўнг кўз ўнгингда узоқ ўтмиш гавдаланади... Бундан юз йил муқаддам чор Россияси Урта Осиёни ўзига қўшиб ола бошлаган эди. Шу пайтдан эътиборан рус олимлари Туркистон ўлкаси билан танишиш имко- нига эга бўлдилар. Утган асрнинг 60-йилларига қадар Туркистон ҳақида чала-чулпа маълумотлар бўлиб, улар- нинг аксарияти Самарқанд, Бухоро каби йирик шаҳар- лар, баъзилари Урта Осиёнинг суғориладиган воҳала- рига тааллуқли эди. Харитада афсонавий «Дунё томи»- га қўшилиб кетган тоғли мамлакатлар бутунлай қайд килинмасдан келарди.

ТАЛАБАЛАР ПЕДАГОГИК АМАЛИЁТИНИНГ ИШЧИ ДАСТУРИ

Ушбу малакавий амалиёт, бакалаврларни тайёрлашда ўқув режага мувофик тарзда ташкил этилади ва у ўқув жараёнининг бевосита давоми хисобланади. Ўтказиладиган малакавий амалиётнинг максади таълим тизимига малакали кадрларни тайёрлаш, талабаларнинг танлаган соҳалари бўйича билим ва кўникмаларини мустаҳкамлаш ҳамда такомиллаштиришдан иборатдир. Малакавий амалиёт даврида талабалар касб-ҳунар коллежлари, академик лицейларда ва олий таълим муассасаларида ўқув жараёнини ташкил этиш, илғор педагогик ва замонавий ахборот технологияларидан ҳамда ўқитиш методларидан ўз ўрнида фойдаланиш бўйича илғор тажрибаларни ўрганадилар.

Самарқанд буюк ипак йулининг муҳим бўғини

Муаллифнинг "Самарқанд Буюк Ипак йўлининг муҳим бўғини" номли китобида Самарқанд вилояти ва унинг атрофларида Шоҳ йўли, Хон йўли, Амир йўли, Дашти Катвон йўли тармоқлари ўтган ва уларнинг баъзи бир кисмлари яхши сақланиб қолган. Улардан ҳозирги замонда туризмни ривожлантириш мақсадида фойдаланиш ва шу оркали республикамизнинг туристик салоҳиятини ошириш ушбу китобда бош вазифа этиб кўйилган.

Карл Брюллов

Уже много месяцев в больших окнах мастерской знаменитого Карла Брюллова, глядящих на Неву, не видно вечерами света. Не слышно голосов, звугшв дружеского застолья, прежде затягивавшегося далеко за полночь, не слышно звона бокалов, шумных несен, веселых тостов. Массивные двери, бывало, не затворявшиеся перед бесконечной вереницей гостей, теперь пропускают к хозяину лишь доктора Маркуса, профессора Здекауера да главного врача Мариинской больницы Канцлера

ПАЛОВ ҲИКМАТИ ВА ЗИЙНАТИ

Халкимиз миллий таомларининг шоҳи бўлмиш энг севимли, энг машхур ва хушхўр, энг лаззатбахш ош-паловсиз тўй базмлару оилавий ўтиришларни, меҳмондорчилигу маърака-мавлудларни, ҳаттоки таъзия маросимларини тасаввур эта олмаймиз. Зеро, таркибининг асосий кисмини гуруч ташкил қилувчи палов таоми қадим замонлардан буён маълум ва машҳурдир. Ушбу овқат тури ҳақидаги маълумотлар халқ оғзаки ижоди - эртак ва афсоналарда ҳам учрайди. Шарқ халқлари кадимий ёзма манбаларида 10-11 асрлардаёк паловни тўй базмлари, халқ сайиллари, байрам ва маросимларда шох таом сифатида тановул қилингани ҳақида маълумотлар ўз аксини топган. 16 асрга келиб, ошнинг тўғралган гўшт ва гуручдан тайёрланиш усули ва масаллиқлар рўйхати манбаларда ёзилган.

ТЎрт улус

Мухтарам укувчи, маълумингизким, халқимизда ҳар ким етти отасининг исм-шарифини билиши керак, деган акида бор. Зеро, инсон боласи ўз падари бузрукворига қараб қад ростлайди. Бобокалонларимиздан бири Мирзо Улуғбекнинг номини, мунажжим бўлганини, нари борса уз угли томонидан ўлдирилганини биламиз, холос. Қўлингиздаги китоб эса Мирзо Улугбек истеъдодининг яна бир қирраси тарихчилик соҳасидаги фаолиятининг маҳсулидир. Уни мутолаа килганлар нафақат етти аждодини, балки бутун шажарасини билиб олади, десак заррача муболага булмайди.

СУДЬБА ГАУХАР ШАД БЕГИМ – ЦАРИЦЫ И МАТЕРИ

Брошюра посвящена трагической судьбе незаурядной женщины Гаухар Шад бегим (1379-1457) влиятельной - царицы тимуридского двора, спутницы жизни четвертого сына Амира Тимура Шахруха Мирзы, подарившей миру - великого астронома Мирзо Улугбека. Исторические события, разворачивающиеся в связи с жизнью и деятельностью Гаухар Шад бегим, освещены на основе исторических источников того периода, в частности, труда известного историка, очевидца описываемых событий Абдураззака Самарканди «Место восхода двух счастливых созвездий и слияния двух морей», а также научных и литературных трудов, посвященных эпохе правления Тимуридов.

ТЕМУРИЙ МАЛИКА ГАВҲАРШОДБЕГИМ ТАКДИРИ

Ушбу рисола Темурийлар сулоласининг йирик вакили, таниқли фалакиётшунос-олим Мирзо Улуғбекнинг онаси Гавҳаршодбегимнинг ҳаёти, ўз даври тарихий воқеаларида тутган ўрни ва фожиали такдирига бағишланган. Бунда асосан Абдураззоқ Самарқандийнинг «Матаи саъдайн ва мажмаи бахрайн» тарихий асаридан фойф,аланилди. Маълумки, Абдураззоқ Самарқандий рисолада баён этилган воқеаларнинг гувоҳи бўлган ва ўзи шахсан кўрган-кечирганларини қаламга олган.

СТИЛИСТИКА ВА ПРАГМАТИКА

Суз ясалиш парадигмаси «парадигма» тушунчаси ҳақида қисқача фикр билдиришга тўғри келади. Парадигма деганда, бир умумий маъносида бирлашувчи хусусий маъноли шакллар гуруҳи тушунилади. Бу гуруҳ ва унга хос маъно тилнинг маълум сатхига хос категория ҳисобланади. Бу категориянинг таърифи унинг моҳиятини акс эттиради. Хусусийликлар эса шу парадигмага мансуб, ўзига хос маъноли шаклларда акс этади. Масалан, феълнинг замон категорияси харакатнинг нутк пайтига муносабатини ифодалайди. Бу замон шаклларининг хаммаси учун умумий хусусият замон категориясининг моҳияти шундан иборат. Демак, замон шаклларининг ҳаммаси шу умумий хусусияти билан бир парадигмани ташкил этади.

Туркистон босқини

Петр Биринчи ўз ҳукмронлигини бошлаган йилларда- нок Урта Осиёни Русиёга қарам қилишни ўйлаб юрар- ди. XVII аср бошларида металлургия саноатини ривож- лантириш зарурати қистовида ўрис ҳукмдорлари ва тадқиқотчилари Урта Осиёнинг маъдан қатламлари, жумладан, XVII асрдаёқ овозаси чиққан Улуғтовнинг бой конлари тақдири билан астойдил қизиқдилар. Урта Осиёда тўлиб-тошиб ётган олтин сочмалари ҳақидаги маълумотларга ҳукумат алоҳида эътибор берар ва шу туфайли Петрнинг шахсан ўзи ўзбек хонликлари ҳуду- дига сукулиб кириш режасини ишлаб чиққан эди. Петр I тажовузкор сиёсатни амалга ошириш мақсадида Урта Осиёга 1714 йилда Преображенский полкининг поручи- ги княз Александр Бекович-Черкасский, 1715 йилда капитан Иван Бухголтс раҳбарлигида Хивага икки мар- та қўшин юборади. Юришларнинг муваффақиятсиз ту- гаганига қарамай, Петр ҳукумати ўз тахдидидан воз кечмайди. Петр Бухорога элчи қилиб италиялик Фло- рио Беневелини жўнатаркан, унга «олтин сочмалар» нинг маконини, у ерга бориш йўлларини аниқлашни топ- ширади. Беневели тарих, жуғрофия, этнография бўйича жуда кўп қимматли маълумотлар тўплади. Унинг фик- рича, бу маълумотлар ўрганилса, у ерларда ҳукмрон тариқасида ўрнашиб олиш учун биргина кучли ҳамла кифоя экан. Беневелининг сафари ҳам муваффақиятсиз тугади, унинг ўзи Бухоро амиридан зўрға қочиб қутил- гач, Петр ўлимидан кейин, 1725 йилда Русиёга қайтди.

Ҳисор бағрига саёхат

Ҳисор тог тизмасининг жануби-ғарбий тармоқлари республикамиз жанубида ва Шарқий Туркманистон территориясида 17000 км2 майдонни эгаллаб, гуёки ул- кан кафтнинг азамат бармоқлари каби бир-бирига ён- ма-ён равишда чўзилиб ётувчи 4 та тизма ташкил этади. тоғликни Узбекистон ва Тожикистон республикалари чегара- сида жойлашган 3700 метр баландликдаги Осмонтараш чўққисидан бошланадиган биринчи тизма Яккабоғ тиз- маси деб аталади ва Бешнов, Ишакмайдон, Хонтахти, Майдонан, Тойталаш деб аталувчи тоғлардан ташкил топиб, улар шимоли-шарқдан жануби-ғарб томон чўзи- либ боради ва аста-секин Қарасирж, Мадун, Усмонтов, Кесик Сайфи, Тубеғатанг, Гевурдақ деб аталадиган паст тогларга айланиб қардош Туркманистон терри- ториясига ўтиб кетади. Иккинчи тизма тоғлиқ Чакчар деб аталади ва у тез- да тамом бўлади.

САҲИФАЛАР ҚАТИДА УМР МАЗМУНИ

"Мазкур китобчада биз адабиётимизда, хусусан, ўзбек романларида ижобий қаҳрамон образининг яратилиши масаласига асосий эътиборни қаратишга интилдик. Бунда ўзбек адабиётининг тарихий тараққиётига қисқача обзор бериб, унинг ўсишига, юксалишига улкан ҳисса бўлиб қўшилган ўзбек романлари ва улардаги ижобий образлар характеристи касини аниклашга интилдик". Бирок, асарни варақлар экансиз, унда камраб олинган масалаларнинг кўлами муаллиф белгилаган мундарижадан анча кенглиги кўзга ташлана боради. Чунончи, "Яратиш йўлида" сарлавҳаси билан берилган бўлимдаёқ муаллиф ўзбек классик адабиётида бадиий прозанинг ажойиб намуналари мавжуд бўлсада, бу жанр ХХ асрнинг 50-йилларигача ҳам поэзиядан оркада колиб келганлиги ҳамда бунинг сабабларини аниқ кўрсатади. Ўзбек романининг

ПРОГРАММА

1. Электротехника фанини ўргатишда янги педагогик технологияларни кўллаш. Тошмуродова Д. (3 к.) Илм. рах,: доц. Кувондиқов Ш. 2. Гидроизоляцион материаллар ва уларнинг кўлланилиши. Эргашева Ш. (4 к.) Илм. рах,: доц. Рахматов М. 3. Ишлаб чикарини автоматлаштиришда ва механизациялаштиришда манипулятор ва саноат роботларининг роли. Кенжаева Д. (4 к.) Илм. раҳ; т.ф.н. Урунов А.

Келинг саёхат қилайлик

Инсон табиат маҳсули бўлиб, у ҳамиша ҳаракат қи- лади, камолот сари интилади. Одамнинг барча органла ри: оёқ, қўл, кўз, қулоқ, тил, бир бутун бўлиб, улар ҳа- миша ҳаракатдадир. Буларни соғлом сақлаб чиниқти- риш учун ҳар бир киши она-табиатга меҳр қўйиб, ҳаво, сув, куёш ва табиат яратган ноз-неъматлардан тўла-тў- кис фойдаланиши лозим. Акс ҳолда организм ожиз, ним- жон, касалванд бўлиб қолади. Баданни тарбия қилиб чи- никтириш тадбирларидан бири ҳаракат билан саёҳат - килишдир. Буни туризм дейилади. Туризм француз тили- дан олинган бўлиб, яъни пиёда, турли транспортларда юриш демакдир. Сайр қилиш энг яхши саёҳатдир, чунки бунда одам машина, от, эшак юролмаган жойлардан ўтиб, ажойиб жойларни кўради, ундан завқ олади, фик- ри-зикри ошиб, соғлиғи мустаҳкамланади.